Mín sorg er ein kvinna so marmorbleik,

hon stendur á brimbørdum strondum,

hon hoyrir stormanna villa leik

og dans á fjallbygdum londum.

Janus – hann við teim mongu andlitunum.  Yrkjarin við teimum villu kenslunum, hvørs orð mála inniligar løtumyndir í útjaðaranum av hugaheiminum.  Stundum í villari øði, stundum stillur og hugsin.
Yrkjarin, ið kann lyfta sjálvkensluna hjá einari heilari tjóð við stórum lótum og bylgjandi orðum, men eisini lýsa hennara lorkuta nalvapilkarí í tí sjálvaoyðandi runudíkinum – uttan at dylja sína vanvirðing. 
Hann, ið gevur havinum, berginum og ódnini teirra dunandi rødd, men sum eisini megnar at lýsa deyðan við røddini hjá einari lítlari smágentu.
Ein løgin og marglyntur yrkjari, ið, líka sum sín guddómligi rómverski navnabróðir, nú sýnir eitt andlit - og løtu seinni - eitt heilt annað.

Jens Hendrik Oliver Djurhuus, vanliga róptur Janus, varð borin í heim í Havn í 1881.  Hann vísti seg skjótt at vera evnaríkur út yvir tað vanliga, og las longu í realskúlanum grikst og latín.  Eftir hvat sigst, fekk hann ans fyri móðurmálinum, tá hann í skúlanum hoyrdi ein av sínum floksfelagum, Jákup Dahl, lesa yrkingina “Nú er tann stundin..”, av yrkjaranum og tjóðskaparleiðaranum Johannes Patursson.

Janus tók preliminerprógv í 1897, og fór so til Danmarkar at ganga á studentaskúla.  Hann var fyrst í Keypmannahavn, men flutti so til Bornholm, har fyrrverandi lærari hansara, Emil Bruun, var prestur.

Janus tók studentsprógv í 1900, og árið eftir kom fyrsta yrking hansara “Blíð er summarnátt á Føroya landi”.  Í 1911 gjørdist Janus Djurhuus cand. jur., og virkaði síðan sum løgfrøðingur í Danmark og í Føroyum.

Í 1914 kom fyrsta yrkingasavnið: “Yrkingar”.

Restina av søguni kenna vit.  Fimm yrkingasøvn og ein mongd av umsetingum, m.a. av teimum klassisku griksku yrkjarunum.  Størsta verk hansara var umsetingin av Illiaduni av Homer.

Tá Janus Djurhuus doyði í 1948, lógu yvir 200 yrkingar og umsetingar eftir hann.

Tær klassisku fornbókmentirnar, og hansara kunnleiki til grikst og latín, seta dám á poetisku verkini hjá Janus Djurhuus.  Men eisini national-romantiska rørslan, tokkin til føroyska málið og kunnleikin um fornnorrønu bókmentirnar hava gjørt hann til tann mest týðandi føroyska yrkjaran – faðir at tí bundna føroyska nútíðar skaldskapinum.

Tað letur seg sjálvandi ikki gera at lýsa allan skaldskapin í 10 smáum myndum, so eg havi stutt og greitt valt tær yrkingar, mær sjálvum dámar best.  Hetta ger, at evnisvalið hellur á tað tjóðskaparliga og norrøna borðið, meðan tann klassiska linjan fellur burtur.  Men eygað sær nú einaferð tað, sum tað helst vil síggja, og kanska vil eitt annað listafólk onkuntíð geva eitt innlit í klassiska alheimin hjá hesum mæta yrkjaranum.

Á tí nýggja databasanum um list og bókmentir:  www.faroeartstamps.fo, sum frímerkjadeildin letur upp í næstum, verða yrkingarnar, sum hava ligið til grund fyri hesa frímerkjaútgávuna, lagdar út.

A. E. Petersen